બિહાર દિવસ 2002

1912માં 22 માર્ચે અંગ્રેજ શાસને બંગાળ પ્રેસિડેન્સીમાંથી અલગ કરીને બિહાર અને ઓરિસ્સા પ્રાંત બનાવ્યો, એટલે આ તારીખે બિહાર દિવસ મનાવાય છે.

બિહાર દિવસ 22 માર્ચે 1912માં બ્રિટિશ ભારતના બંગાળ પ્રેસિડેન્સીમાંથી બિહાર અને ઓરિસ્સાનો અલગ પ્રાંત બન્યાની યાદ છે. તે પહેલાં આ પ્રદેશ બંગાળના વહીવટ હેઠળ હતો, જોકે તેની ભાષાઓ, સંસ્કૃતિ અને સ્થાનિક રાજકીય ચળવળની આગવી ઓળખ હતી. આ વિભાજન ઔપનિવેશિક વહીવટી ફેરફાર હતો, બિહારની બહુ જૂની સંસ્કૃતિનો જન્મદિવસ નહીં.

પછી રાજ્યની સરહદો ફરી બદલાઈ. 1936માં ઓરિસ્સા અલગ પ્રાંત બન્યું અને 2000માં બિહારના દક્ષિણ ભાગમાંથી ઝારખંડ રાજ્ય રચાયું. આજના બિહારના ઘડતરમાં આ બધા તબક્કા મહત્વના છે. પ્રદેશનો જૂનો ઇતિહાસ મગધ, બૌદ્ધ અને જૈન પરંપરા, નાલંદા જેવી વિદ્યાસંસ્થાઓ અને આધુનિક કાળના વિચારકો, કલાકારો, શ્રમિકો તથા સ્વાતંત્ર્યસેનાનીઓ સાથે જોડાયેલો છે. આ વારસો એક જ સ્થાપનાદિન કરતાં ઘણો વિશાળ છે.

શાળા, સરકાર અને સામાજિક સંસ્થાઓ ભોજપુરી, મૈથિલી, મગહી અને અંગિકા જેવી ભાષાઓ, લોકકલા, ભોજન, શિક્ષણ અને જનસેવાનું સન્માન કરે છે. સાંસ્કૃતિક ગૌરવ સાથે વિકાસ અને સમાન તક અંગે વિચારવાનું પણ મહત્વ છે. દર વર્ષે 22 માર્ચ નિશ્ચિત તારીખ છે, પરંતુ સત્તાવાર કાર્યક્રમ બદલાઈ શકે છે.

બિહાર દિવસ ભારતની કોઈ મહત્ત્વની વ્યક્તિ, સંસ્થા, ઘટના કે જાહેર મૂલ્યને યાદ કરવાનો દિવસ છે.

ઇતિહાસ શિક્ષણ, ભાષા અને લોકકલાની ઉજવણી તથા નાગરિક કાર્યક્રમો.

બિહાર 22 માર્ચે 1912ના પુનર્ગઠનનું સ્મરણ કરે છે; 1936 અને 2000ના ફેરફારો અલગ છે.