ડાંગ દરબાર

વર્ષના આ એક અઠવાડિયે ડાંગના પાંચ રાજાઓને ચુકવણી થાય છે, અને ખુલ્લો દરબાર ભરાય છે.

ડાંગ દરબાર ગુજરાતના ડાંગ જિલ્લાના આહવા ખાતે હોળી પહેલાં યોજાતો ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક મેળો છે. બ્રિટિશ સમયમાં જંગલના ઉપયોગ માટે સ્થાનિક ભીલ રાજાઓ અને નાયકો સાથે થયેલી સમજૂતીની યાદ તેમાં રહેલી છે. આ વ્યવસ્થામાં સાલિયાણા નામે વાર્ષિક ચુકવણીનો સમાવેશ થતો. આ ઇતિહાસમાં ઔપનિવેશિક સત્તા, વનઅધિકાર અને સ્થાનિક નેતૃત્વના પ્રશ્નો છે; આખો પ્રદેશ ક્યારેય કોઈ વિદેશી નિયંત્રણ હેઠળ નહોતો એવો સરળ દાવો ચકાસ્યા વિના ન કરવો.

જાહેર દરબારમાં માન્ય પરંપરાગત રાજા અને નાયકોનું સન્માન તથા વર્તમાન નિયમ પ્રમાણે ચુકવણી થઈ શકે છે. સાથે ભીલ, કુનબી, વારલી, ગામિત તથા અન્ય સમાજનાં લોકનૃત્ય, સંગીત, વસ્ત્રો, હાટ અને મુલાકાતો થાય છે. આ માત્ર પ્રવાસીઓ માટે દેખાડો નહીં, પરંતુ સ્થાનિક સમાજની પોતાની જીવંત સંસ્કૃતિ છે.

ગુજરાત પ્રવાસન વિભાગ પ્રમાણે ડાંગ દરબાર માર્ચ કે એપ્રિલમાં હોળીના થોડા દિવસ પહેલાં થાય છે અને ચોક્કસ તારીખ દર વર્ષે તપાસવી જોઈએ. ડેટાબેઝમાં હાલ તારીખ નિયમ નથી, તેથી જિલ્લા વહીવટની જાહેરાત વિના કલ્પિત ચંદ્રતિથિ ન ઉમેરવી. ઐતિહાસિક સમજૂતી અને આજની વહીવટી રીત વચ્ચે પણ ભેદ રાખવો.

અંગ્રેજ રાજના હિસાબી ચોપડાની એક નોંધ આજે તહેવાર બની ગઈ છે. ભારતમાં આવાં ગણ્યાંગાંઠ્યાં સ્થળોમાંનું આ એક છે, જ્યાં જૂની રાજસત્તાને આજે પણ દર વર્ષે વિધિસર રોકડ ચૂકવીને સ્વીકારવામાં આવે છે.

જાહેર દરબાર, પરંપરાગત નેતાઓનું સન્માન, લોકસંગીત-નૃત્ય અને મેળો.

ગુજરાતના ડાંગ જિલ્લાના આહવા ખાતે હોળી પહેલાં; ચોક્કસ તારીખ વહીવટ જાહેર કરે છે.