મધ્ય પ્રદેશ સ્થાપના દિન 1975

મધ્ય પ્રદેશ સ્થાપના દિન 1 નવેમ્બર 1956ની યાદ અપાવે છે, જ્યારે રાજ્ય પુનર્ગઠન કાયદાથી ભારતનાં ઘણાં રાજ્યોની સરહદો મોટે ભાગે ભાષા અને વહીવટી સગવડના આધારે નવેસરથી દોરાઈ અને મધ્ય પ્રદેશ રાજ્ય બન્યું.

મધ્ય પ્રદેશ સ્થાપના દિન 1 નવેમ્બર 1956ની યાદમાં મનાવાય છે. એ દિવસે રાજ્યોના પુનર્ગઠનથી આ રાજ્ય બન્યું. રાજ્ય પુનર્ગઠન કાયદાથી ભારતનાં ઘણાં રાજ્યોની સરહદો નવેસરથી દોરાઈ, અને તેમાં મુખ્ય આધાર ભાષા અને વહીવટી સગવડનો હતો. નવા મધ્ય પ્રદેશમાં અગાઉનાં મધ્ય ભારત, વિંધ્ય પ્રદેશ અને ભોપાલ જોડાયાં, અને સાથે જૂના મધ્ય પ્રદેશનો મોટો ભાગ પણ આવ્યો. ભોપાલ નવા રાજ્યની રાજધાની બન્યું. 1 નવેમ્બર 2000ના રોજ રાજ્યની સરહદો ફરી બદલાઈ, જ્યારે પૂર્વના જિલ્લાઓને અલગ કરીને છત્તીસગઢ રાજ્ય બનાવાયું. આ દિવસે રાજ્યના આધુનિક રાજકીય ઇતિહાસને યાદ કરાય છે. સાથે માળવા, બુંદેલખંડ, બઘેલખંડ, મહાકોશલ અને આદિવાસી વિસ્તારોની જુદી જુદી સંસ્કૃતિની ઉજવણી પણ થાય છે. સરકારી સમારંભો, સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો, પ્રદર્શનો અને સ્થાનિક કળા, વારસા તથા વિકાસ વિશેના કાર્યક્રમો સામાન્ય રીતે આ ઉજવણીનો ભાગ હોય છે. તેમાં મધ્ય પ્રદેશને એવા રાજ્ય તરીકે રજૂ કરાય છે, જે અનેક ઐતિહાસિક પ્રદેશો એક વહીવટ નીચે આવવાથી ઘડાયું છે.

1956ની પુનઃરચનામાં અલગ ઇતિહાસ અને ભાષાવાળા વિસ્તારો જોડાયા, તેથી રાજ્યની ઓળખ એક જ વેશ, બોલી કે નૃત્ય સુધી મર્યાદિત નથી. ભોપાલનું રાજધાની તરીકેનું સ્થાન, પુરાતત્ત્વ વારસો અને ગોંડ, ભીલ સહિત આદિવાસી સમાજોની પરંપરા યોગ્ય વર્ણનમાં આવવી જોઈએ. 1956ની રચના અને 2000માં છત્તીસગઢનું અલગ થવું બે જુદા બંધારણીય તબક્કા છે. જાહેર ઉજવણીમાં આ બદલાતો વહીવટી ઇતિહાસ ચોક્કસ રીતે જણાવવો.

મધ્ય પ્રદેશની 1956ની રચના અને તેની આધુનિક ઓળખ ઘડનારા વિવિધ પ્રદેશ-સમાજનું સન્માન.

રાજ્ય સમારોહ, શાળા કાર્યક્રમો, લોકકલા, વારસા પ્રદર્શન અને નાગરિક ચર્ચા; ધાર્મિક વિધિ નથી.

1 નવેમ્બર 1956એ ભોપાલ રાજધાની સાથે રચના; 1 નવેમ્બર 2000એ છત્તીસગઢ અલગ. માલવા, બુંદેલખંડ, બઘેલખંડ અને મહાકોશલનો આગવો વારસો.