વિશ્વ પર્યાવરણ દિન 2005

વિશ્વ પર્યાવરણ દિન જાગૃતિ માટે કે કોઈની યાદમાં ઊજવાતો આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસ છે, અને કેલેન્ડરમાં તેને બતાવવો વૈકલ્પિક છે.

વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસનો આરંભ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં એ સમજ વધવાથી થયો કે પ્રદૂષણ, પ્રકૃતિનું નુકસાન અને સંસાધનોનો અસંતુલિત ઉપયોગ દેશોની સરહદો પર અટકતો નથી. 5 જૂન 1972એ સ્ટોકહોમમાં માનવ પર્યાવરણ અંગેનું સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંમેલન શરૂ થયું, જેમાં સરકારોએ પૃથ્વી પ્રત્યેની સામૂહિક જવાબદારી અંગે ચર્ચા કરી. તે જ વર્ષના અંતે મહાસભાએ 5 જૂનને વિશ્વ પર્યાવરણ દિવસ જાહેર કરવાનો ઠરાવ કર્યો અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પર્યાવરણ કાર્યક્રમની સ્થાપનાનો નિર્ણય પણ લીધો. પ્રથમ ઉજવણી 1973માં થઈ.

આગળના દાયકાઓમાં આ દિવસ ઝેરી પ્રદૂષણ, જૈવવિવિધતાનો નાશ, રણપ્રક્રિયા, કચરો અને આબોહવા પરિવર્તન જેવા મુદ્દાઓ માટે વૈશ્વિક મંચ બન્યો. યુએનઈપી દર વર્ષે અલગ વિષય અને આયોજનને ટેકો આપે છે; એક વર્ષનો વિષય બીજા વર્ષ માટે આપોઆપ સાચો માનવો નહીં. આ આધુનિક આંતરરાષ્ટ્રીય જાહેર પહેલ છે, પ્રાચીન ધાર્મિક ઉત્સવ કે એક વ્યક્તિએ શોધેલી કથા નહીં.

શાળાઓ, સમાજસંસ્થાઓ, વૈજ્ઞાનિકો, ઉદ્યોગો અને સરકારો શિક્ષણ, સફાઈ, પ્રાકૃતિક વસવાટનું પુનઃસ્થાપન અને નીતિચર્ચા કરે છે. યોગ્ય સ્થળે વૃક્ષારોપણ લાભદાયક હોઈ શકે, પરંતુ વૃક્ષોની લાંબા સમયની સંભાળ, સ્થાનિક પ્રકૃતિ, ઓછું પ્રદૂષણ અને સંયમિત વપરાશ વધુ જરૂરી છે. તારીખ હંમેશાં 5 જૂન છે; વર્ષ પ્રમાણે સત્તાવાર વિષય અને યજમાન દેશ અલગ ચકાસવો.

વિશ્વ પર્યાવરણ દિનનો હેતુ લોકોમાં જાગૃતિ લાવવાનો અને તેની સાથે જોડાયેલા વૈશ્વિક પ્રશ્ન તરફ ધ્યાન દોરવાનો છે.

પર્યાવરણ શિક્ષણ, સફાઈ, કચરો ઘટાડવો, કુદરતી વસવાટનું રક્ષણ અને લાંબા ગાળાના સંકલ્પ; આ ધાર્મિક પૂજા નહીં.

દર વર્ષે 5 જૂને વૈશ્વિક સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દિવસ; વિષય અને યજમાન દેશ વર્ષ પ્રમાણે બદલાય છે.