આંધ્ર પ્રદેશ સ્થાપના દિન 2026

આંધ્ર પ્રદેશ સ્થાપના દિન 1 નવેમ્બર 1956ની યાદમાં ઊજવાય છે, જ્યારે દેશભરમાં રાજ્યોની મોટે ભાગે ભાષાના આધારે નવેસરથી રચના થઈ અને આંધ્ર પ્રદેશ રાજ્ય બન્યું.

આંધ્ર પ્રદેશ સ્થાપના દિવસ 1 નવેમ્બર 1956એ બનેલા સંયુક્ત તેલુગુભાષી રાજ્યની યાદ છે. તેલુગુભાષી વહીવટની માંગ આઝાદી પહેલાં શરૂ થઈ અને પછી વધી. પોટ્ટી શ્રીરામુલુના લાંબા ઉપવાસ અને 1952માં થયેલા મૃત્યુ પછી આંદોલનને વધુ બળ મળ્યું. 1 ઑક્ટોબર 1953એ મદ્રાસ રાજ્યના તેલુગુ જિલ્લાઓમાંથી આંધ્ર રાજ્ય બન્યું અને કુર્નૂલ તેની રાજધાની હતી. આ અલગ મહત્વનું પગલું હતું, પરંતુ હજી મોટું આંધ્ર પ્રદેશ રાજ્ય બન્યું નહોતું.

1956ના રાજ્ય પુનર્ગઠન કાયદાથી આંધ્ર રાજ્ય અને હૈદરાબાદ રાજ્યના તેલુગુભાષી તેલંગાણા પ્રદેશને જોડીને આંધ્ર પ્રદેશ બન્યું; હૈદરાબાદ રાજધાની બન્યું. નોકરી, વિકાસ અને પ્રાદેશિક સુરક્ષાની સમજૂતીઓ અંગે લાંબા સમય સુધી ચર્ચા ચાલી. રાજકીય આંદોલનો પછી 2 જૂન 2014એ તેલંગાણા અલગ રાજ્ય બન્યું. સરહદો અને વહીવટ બદલાયા, છતાં 1956નો સ્થાપનાકાળ ઇતિહાસમાં મહત્વનો છે.

ઉજવણીમાં તેલુગુ ભાષા, સાહિત્ય, કલા અને લોકજીવનનું સન્માન થાય છે. આંધ્ર અને તેલંગાણા બંને પ્રદેશોના અલગ અનુભવને માન આપવું જોઈએ. 2014 પછી સત્તાવાર કાર્યક્રમો અને નામ બદલાઈ શકે છે, તેથી આજની ઉજવણી રાજ્ય સરકારના કાર્યક્રમથી ચકાસવી. 1956ની ઐતિહાસિક તારીખ 1 નવેમ્બર જ છે.

આંધ્ર પ્રદેશ સ્થાપના દિન ભારતની કોઈ મહત્ત્વની વ્યક્તિ, સંસ્થા, ઘટના કે જાહેર મૂલ્યને યાદ કરવાનો દિવસ છે.

તેલુગુ ભાષા, કલા, ઇતિહાસ અને શિક્ષણના નાગરિક કાર્યક્રમો; ધાર્મિક પૂજા નહીં.

1 નવેમ્બર 1956નું સંયુક્ત આંધ્ર પ્રદેશ; 2014માં તેલંગાણા અલગ થયું.