ચાઇનીઝ ન્યૂ યર (સ્પ્રિંગ ફેસ્ટિવલ)
તહેવારપૂર્વ એશિયા · ચીન
Chinese New Year (Spring Festival)
હજી નિયમ નથી
આ તહેવાર માટે હજી કોઈએ નિયમ લખ્યો નથી, એટલે કેલેન્ડર તેને કોઈ દિવસ પર મૂકતું નથી. ધારી લીધેલી તારીખ સાથે નામ બતાવવા કરતાં એકલું નામ બતાવવું સારું.
ટૂંકમાં
ચંદ્ર પંચાંગના આ નવા વર્ષે આખો પરિવાર સાથે જમે છે અને લાલ કવર અપાય છે.
કથા
ચાઇનીઝ વસંતોત્સવ અથવા ચંદ્ર નવા વર્ષનો દિવસ ચીની સંસ્કૃતિનો મુખ્ય પારિવારિક ઉત્સવ છે. ચીની ચંદ્રસૌર પંચાંગ પ્રમાણે તે શિયાળાના અંત અને વસંતની શરૂઆતમાં આવે છે, પરંતુ અંગ્રેજી તારીખ દર વર્ષે બદલાય છે. પરિવારો ઘરની સફાઈ, લાલ શુભવાક્યો અને ફાનસથી શણગાર કરે છે અને સૌ મળીને રાત્રિભોજન કરે છે. બાળકોને લાલ પરબીડિયામાં નાણાં મળે છે. ડમ્પલિંગ, ચોખાની વાનગી અને માછલી જેવા ખોરાક સમૃદ્ધિ અને પ્રગતિના પ્રતીક છે.
જાણીતી લોકકથામાં ‘નિયાન’ નામનું ભયંકર પ્રાણી વર્ષના અંતે આવે છે. લોકો જાણે છે કે તેને લાલ રંગ, તેજ પ્રકાશ અને મોટા અવાજનો ડર છે. આ વાર્તા શણગાર અને ફટાકડાંનો લોકપ્રચલિત અર્થ આપે છે, દરેક રીતનો સાબિત ઐતિહાસિક આરંભ નહીં. જુદા ચીની પ્રદેશોમાં ભોજન, નૃત્ય, મંદિરવિધિ અને ઘરેલુ પરંપરા બદલાય છે. પરિવારમુલાકાતોથી શરૂ થયેલો આનંદ ફાનસોત્સવ સુધી આગળ વધે છે.
મુખ્ય ચીન, તાઇવાન, હોંગકોંગ અને વિદેશી ચીની સમાજમાં સરકારી રજાઓ જુદી હોય છે. ડેટાબેઝમાં ચીની ચંદ્રસૌર તારીખ ગણવાનો નિયમ નથી, તેથી હિન્દુ તિથિ કે કલ્પિત નિશ્ચિત અંગ્રેજી તારીખથી દિવસ નક્કી ન કરવો. ફટાકડાના સ્થાનિક નિયમ અને સુરક્ષા મહત્વનાં છે.
મહત્ત્વ
આ ચંદ્ર પંચાંગનું નવું વર્ષ છે, અને તેનો સાર આગલી રાતે પરિવારનું સાથે જમવું છે. દુનિયામાં દર વર્ષે થતી લોકોની સૌથી મોટી અવરજવર એટલા માટે થાય છે કે પરિવારો એક ટંક સાથે જમી શકે. જૂનાં દેવાં ચૂકવી દેવાય છે. ઘરમાં કચરો નવા વર્ષ પહેલાં વાળી લેવાય છે, એ દિવસે નહીં. પરણેલાં લોકો કુંવારાંને લાલ કવર આપે છે.
આ દિવસે શું કરાય છે
નવા વર્ષની આગલી રાતે આખો પરિવાર સાથે જમે છે. બારણે લાલ કાગળ પર લખેલી કાવ્યપંક્તિઓની જોડ ચોંટાડાય છે. બાળકોને અને કુંવારાંને લાલ કવરમાં પૈસા અપાય છે. ઘરમાં કચરો નવા વર્ષ પહેલાં જ વાળી લેવાય છે, એ દિવસે નહીં, જેથી સારું નસીબ વળાઈને બહાર ન જાય. તહેવાર પંદર દિવસ ચાલે છે અને ફાનસના તહેવાર સાથે પૂરો થાય છે.
જુદા જુદા પ્રદેશોમાં
તહેવાર પંદર દિવસ ચાલે છે અને ફાનસના તહેવાર સાથે પૂરો થાય છે. ઉત્તર ચીનમાં મધરાતે જિયાઓઝી ખવાય છે, તો દક્ષિણમાં નિયાનગાઓ કે તાંગયુઆન. વિયેતનામમાં તે ટેટ તરીકે અને કોરિયામાં સોલ્લાલ તરીકે ઊજવાય છે. તિબેટમાં જુદી ગણતરી પ્રમાણે લોસર ઊજવાય છે. સિંગાપોર, મલેશિયા અને ઇન્ડોનેશિયામાં આ દિવસે જાહેર રજા હોય છે, અને ત્યાંના પેરાનાકન સમાજના પોતાના રિવાજો છે.
