દહીં હાંડી 2064

જન્માષ્ટમી પછી ગોવિંદાઓનો દહીં હાંડી ઉત્સવ.

દહીં હાંડી શ્રીકૃષ્ણના ગોકુળ-વૃંદાવનના બાળલીલા પ્રસંગો સાથે જોડાયેલી છે. ભક્તિકથાઓમાં યશોદાજી અને ગોપીઓ તાજું માખણ તથા દહીં માટલાંમાં રાખતાં અને ક્યારેક બાળકોના હાથ ન પહોંચે એટલા ઊંચે લટકાવતાં. માખણચોર તરીકે પ્રિય શ્રીકૃષ્ણ મિત્રો સાથે માખણ વહેંચતા અને ઊંચાં માટલાં સુધી પહોંચવાની રમૂજી રીતો શોધતા. ભાગવત પુરાણમાં તેમની માખણચોરી અને યશોદા પાસે થતી ગોપીઓની પ્રેમભરી ફરિયાદોના પ્રસંગો આવે છે. આજની સ્પર્ધાત્મક માનવીય પિરામિડની રીત પછી વિકસેલી સામાજિક ઉજવણી છે, શ્રીકૃષ્ણના સમયમાં થયેલી સાબિત સ્પર્ધા નથી.

આજે ગોવિંદા પથકના યુવાનો એકબીજાના ખભા પર ઊભા રહી પિરામિડ બનાવે છે અને ઊંચે બાંધેલી શણગારેલી હાંડી સુધી પહોંચવાનો પ્રયત્ન કરે છે. મુંબઈ, થાણે અને પુણેમાં ઢોલ, ગીતો અને ‘ગોવિંદા આલા રે’ના નાદ સાથે વિશાળ કાર્યક્રમો થાય છે. હાંડી ફોડવાનો પ્રસંગ શ્રીકૃષ્ણની બાળલીલા, મિત્રતા અને મળીને કાર્ય કરવાની ભાવના યાદ અપાવે છે. ઘણા સ્થળે જન્માષ્ટમીના બીજા દિવસે ઉજવણી થાય છે, પરંતુ સ્થાનિક કાર્યક્રમની તારીખ તપાસવી જરૂરી છે.

ઊંચા પિરામિડમાં પડવાથી ગંભીર ઇજા થઈ શકે છે. તેથી હાલના સ્થાનિક કાયદા, વય અને ઊંચાઈના નિયમો, સુરક્ષા સાધનો અને તબીબી વ્યવસ્થા અનિવાર્ય છે. ભક્તિ કે ઇનામ માટે કોઈનો જીવ જોખમમાં મૂકવો યોગ્ય નથી. ડેટાબેઝનો સૂર્યોદયની આઠમ પછી એક દિવસનો નિયમ સ્થાનિક જન્માષ્ટમીની તારીખ સામે ચકાસવો જોઈએ.

દહીં હાંડી શ્રીકૃષ્ણની બાળલીલા, મિત્રતા અને સહકારનું સ્મરણ કરાવે છે; સુરક્ષિત આયોજન ખૂબ જરૂરી છે.

ગોવિંદાની ટોળીઓ સુરક્ષિત વ્યવસ્થા સાથે પિરામિડ બનાવી હાંડી ફોડે છે. સ્થાનિક નિયમો અને સુરક્ષા સાધનોનું પાલન કરવું.

મહારાષ્ટ્રના મુંબઈ, થાણે અને પુણેમાં ખાસ લોકપ્રિય; સામાન્ય રીતે જન્માષ્ટમીના બીજા દિવસે.