ડ્રેગન બોટ ફેસ્ટિવલ

લાંબી હોડીઓની દોડ થાય છે અને પાંદડામાં વીંટેલા ભાત ખવાય છે.

ચીનનો ડ્રેગન બોટ ઉત્સવ અથવા દુઆનવુ ચીની ચંદ્રસૌર પંચાંગના પાંચમા મહિનાની પાંચમે ઉજવાય છે. પ્રચલિત કથા ચુ રાજ્યના કવિ અને મંત્રી ક્વ યુઆનની છે, જેમણે ભ્રષ્ટ રાજકારણનો વિરોધ કર્યો. પોતાના રાજ્યના પતન પછી તેઓ મિલુઓ નદીમાં ડૂબ્યા એવી લોકસ્મૃતિ છે. તેમને શોધવા લોકો નાવ લઈને નીકળ્યા અને પાણીમાં ચોખા નાખ્યા. આ કથા ડ્રેગન નાવસ્પર્ધા અને પાનમાં લપેટેલા ચીકણા ચોખાના ઝોંગઝી ભોજનનો લોકપ્રચલિત અર્થ આપે છે. પરંતુ ઉત્સવની ઉત્પત્તિ એક જ ઘટનાથી સમજાતી નથી.

યુનેસ્કો અન્ય પ્રદેશોના વુ ઝિક્સુ અને યાન હોંગવો જેવા નાયકો તથા ઔષધીય છોડ, રક્ષણપ્રતીકની થેલીઓ, ઋતુનાં ભોજન અને લોકપ્રદર્શનની પરંપરા પણ નોંધે છે. નાવસ્પર્ધામાં અનેક લોકો લયમાં હલેસાં ચલાવે છે, જે ટીમવર્ક દર્શાવે છે. ઝોંગઝીની વાનગી પ્રદેશ પ્રમાણે બદલાય છે. જૂના આરોગ્યસંબંધિત તાબીઝ અને રીતો આધુનિક સારવારનો વિકલ્પ નથી.

વિદેશના ચીની સમાજમાં પણ ઉત્સવ થાય છે. તેની તારીખ માટે ચીની ચંદ્રસૌર પંચાંગ જરૂરી છે; હાલના ડેટાબેઝમાં તે ગણતરી નથી. કોરિયાના દાનો સાથે પાંચમા મહિનાની પાંચમનો દિવસ મળે છે, પરંતુ બંને સ્વતંત્ર પરંપરાઓ છે.

મિલુઓ નદીમાં ચૂ યુઆને જીવ આપ્યો ત્યારે લોકો હોડી લઈને તેમને શોધવા નીકળ્યા હતા, અને માછલીઓ તેમના શરીર સુધી ન પહોંચે એ માટે પાણીમાં ચોખા નાખ્યા હતા. આજે દરેક હોડીદોડ અને દરેક ઝોંગઝીમાં એ જ પ્રસંગ ફરી ભજવાય છે. આ આરોગ્ય સાથે જોડાયેલો જૂનો તહેવાર પણ છે. પાંચમો મહિનો જોખમી ગણાતો, એટલે તેનાથી બચવા બારણે મગવર્ટ અને વજ લટકાવાય છે.

લાંબી, સાંકડી હોડીઓની ટીમો વચ્ચે દોડ થાય છે, અને હોડીના આગળના ભાગે ઢોલ વગાડનાર બેસે છે. ઝોંગઝી બનાવીને ખવાય છે, એટલે કે પૂરણ ભરેલા ચીકણા ચોખા, જેને વાંસ કે બરુનાં પાનમાં વીંટવામાં આવે છે. આ દિવસ ગરમ અને ભેજવાળી ઋતુની શરૂઆતમાં આવે છે, એટલે માંદગીથી બચવા બારણે મગવર્ટ અને વજ લટકાવાય છે.

હોંગકોંગ, તાઇવાન અને ચીનના દક્ષિણી પ્રાંતોમાં હોડીદોડ સૌથી જોશથી થાય છે. હોંગકોંગના તાઈ ઓમાં દોડને બદલે ડ્રેગન હોડીઓનું જળસરઘસ નીકળે છે. વિયેતનામમાં આ તહેવાર તેત દોઆન ન્ગો તરીકે ઊજવાય છે, અને કોરિયામાં એ જ તારીખે દાનો ઊજવાય છે, પણ ત્યાંના રિવાજો તદ્દન જુદા છે.