પાસઓવર · પેસાખ

ઇજિપ્તની ગુલામીમાંથી મુક્તિનો યહૂદી ઉત્સવ; સેડર પાઠ, પ્રતીકભોજન અને ખમીરવિહોણી મત્ઝા.

પાસઓવર અથવા પેસાખ યહૂદી સમાજમાં ઇજિપ્તની ગુલામીમાંથી મુક્તિનું સ્મરણ કરતો ઉત્સવ છે. તોરાહની કથા મુજબ ઇઝરાયેલી લોકો કઠોર મજૂરી સહે છે અને મૂસા ફેરોને તેમની મુક્તિ માટે કહે છે. આફતોની શ્રેણી પછી છેલ્લી રાત્રે ઇઝરાયેલી પરિવારો દરવાજા પર નિશાની કરે છે અને નિર્ધારિત ભોજન લે છે. પછી તેઓ ઉતાવળમાં નીકળે છે; સમુદ્ર પાર કરીને કરાર અને જવાબદારી તરફની યાત્રા શરૂ થાય છે. યહૂદી પરંપરામાં આ પવિત્ર કથા માત્ર જૂના પૂર્વજોની ઘટના નહીં, જીવંત મુક્તિસ્મૃતિ છે.

સેડર નામના ક્રમબદ્ધ ભોજનમાં હગ્ગાદાહ ગ્રંથ, બાળકોના પ્રશ્નો, મત્ઝા એટલે ખમીર વગરની રોટલી, કડવી ભાજી અને પ્રતીકાત્મક વાનગીઓથી નિર્ગમનની કથા ફરી કહેવાય છે. તહેવાર પહેલાં પરિવારો યહૂદી ધાર્મિક નિયમ મુજબ ખમીરવાળા અનાજના પદાર્થો દૂર કરે છે અથવા અલગ રાખે છે. આ ભોજન સ્વતંત્રતા, કૃતજ્ઞતા અને આજના પીડિત લોકો પ્રત્યેની જવાબદારીનું ચિંતન કરાવે છે.

પેસાખ હિબ્રુ પંચાંગના નિસાન મહિનાની 15મી તારીખે, યહૂદી દિવસ સૂર્યાસ્તથી શરૂ થાય ત્યારે, આવે છે. 14 નિસાનના પ્રાચીન બલિ અને પછીના ખમીરવિહોણા ભોજનના દિવસોની કથાને અલગ સમજવી જોઈએ. ઇઝરાયેલમાં સામાન્ય રીતે સાત અને વિદેશી સમાજમાં આઠ દિવસ ઉજવાય છે. અશ્કેનાઝી, સેફાર્ડી અને મિઝરાહી આહારરીતોમાં ભેદ છે. તારીખ હિબ્રુ પંચાંગથી જ ગણવી.

નિર્ગમનની કથાને સ્વતંત્રતા, સામૂહિક સ્મૃતિ, નૈતિક જવાબદારી અને આભાર સાથે જોડે છે.

હગ્ગાદાહ, મત્ઝા અને કડવી ભાજી સાથે સેડર; યહૂદી નિયમ મુજબ ખમીરવસ્તુ દૂર કરવી. સમાજ પ્રમાણે ભેદ.

15 નિસાનના સૂર્યાસ્તે શરૂઆત; ઇઝરાયેલમાં સામાન્ય રીતે સાત અને પ્રવાસી સમાજમાં આઠ દિવસ. આહારરીત જુદી.