વિશ્વ વન્યજીવ દિન 2023

3 માર્ચે વિશ્વ વન્યજીવ દિન જંગલી પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિના મહત્વ તથા તેમના સંરક્ષણ અંગે જાગૃતિ ફેલાવે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રે 2013માં જાહેર કરેલી તારીખ 1973ની CITES આંતરરાષ્ટ્રીય વન્યજીવ વેપાર સંધિની યાદમાં છે.

વિશ્વ વન્યજીવ દિન દર વર્ષે 3 માર્ચે ઊજવાય છે. તેનો હેતુ જંગલી પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિની ઉજવણી કરવાનો અને તેમની સામેના જોખમો તરફ ધ્યાન દોરવાનો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની મહાસભાએ 2013માં આ દિવસ જાહેર કર્યો. 3 માર્ચની તારીખ એટલા માટે પસંદ થઈ કે 1973માં આ જ દિવસે લુપ્ત થવાના આરે આવેલી જંગલી પ્રાણી અને વનસ્પતિની પ્રજાતિઓના આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અંગેની સંધિ (CITES) સ્વીકારાઈ હતી. આ સંધિ એટલા માટે થઈ કે જંગલી પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિનો આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર તેમના અસ્તિત્વ માટે ખતરો ન બને. સમય જતાં આ દિવસ જૈવવિવિધતા, કુદરતી રહેઠાણો, વન્યજીવોના ગેરકાયદે વેપાર, સંરક્ષણ વિજ્ઞાન અને તંદુરસ્ત પર્યાવરણ તથા માણસની સુખાકારી વચ્ચેના સંબંધની વ્યાપક ચર્ચાનો દિવસ બન્યો છે. દર વર્ષની થીમમાં કોઈ ખાસ પ્રજાતિ, પર્યાવરણ તંત્ર કે સંરક્ષણના પડકાર પર ભાર મુકાય છે. સરકારો, સંરક્ષણ સંસ્થાઓ, શાળાઓ, સંગ્રહાલયો અને સમુદાયો શૈક્ષણિક કાર્યક્રમો, કુદરતની વચ્ચે થતી પ્રવૃત્તિઓ અને જાહેર અભિયાનોથી આ દિવસ ઊજવે છે. આ દિવસ વન્યજીવોની સુંદરતા અને મૂલ્યની ઉજવણી કરે છે. સાથે એ પણ યાદ અપાવે છે કે પ્રજાતિઓને બચાવવા માટે તેમનાં રહેઠાણો અને જે કુદરતી સંબંધો પર તેમનું જીવન ટકેલું છે, તેનું રક્ષણ પણ જરૂરી છે.

વન્યજીવોનું અસ્તિત્વ, સ્વસ્થ રહેઠાણ, જૈવવિવિધતા અને માનવીય કલ્યાણ એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે; રહેઠાણનો નાશ, અતિશય શોષણ અને ગેરકાયદે વેપારના જોખમ દર્શાવે છે.

આ સંરક્ષણ જાગૃતિનો દિવસ છે: પ્રકૃતિ શિક્ષણ, નાગરિક વિજ્ઞાન, નિષ્ણાત માર્ગદર્શનથી રહેઠાણ પુનઃસ્થાપન, પ્રાણીઓને તકલીફ ન થાય તેવું નિરીક્ષણ અને ગેરકાયદે વેપાર સામે જાગૃતિ.

વિશ્વભરમાં 3 માર્ચે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને CITES સચિવાલય કાર્યક્રમોને ટેકો આપે છે; સ્થાનિક મુદ્દા જંગલ, ભેજવાળા પ્રદેશ, દરિયાઈ જીવ અને જોખમગ્રસ્ત વનસ્પતિ સુધી જુદા છે. વાર્ષિક વિષય અલગ ચકાસવો.